Thaiththiri:ya A:ranyaka X.41 (Maha:na:ra:yana Upanishadh portion)

Medha: Su:ktham

मेधासूक्तम्

Vedic Rishi tradition·Vedic (Thaiththiri:ya A:ranyaka)·14 verses·Recited before Vedic study, upanayana samska:ra, examinations, and any undertaking of learning; daily morning sandhya: by students of the Veda; Sarasvathi: Pu:ja: observances

The Vedic invocation of Maha:lakshmi: in Her aspect united with Sarasvathi: as Medha: — the goddess of intellect, retention, and discriminative wisdom. The Sri:vaishnava Samprada:ya understands Sarasvathi: not as a separate dhevatha: but as one of the kalya:na-gunas of Maha:lakshmi: Herself, the wisdom-form by which the Mother bestows the capacity to grasp the meaning of sruthi.

The Medha: Su:ktham is the Vedic invocation of the Divine Mother in Her wisdom-form — fourteen riks preserved in Thaiththiri:ya A:ranyaka X.41 (the Maha:na:ra:yana Upanishadh portion of the Krishna Yajurveda) that petition Me:dha:de:vi: to descend into the worshipper and grant the capacity to receive Vedic knowledge. The Samprada:ya teaches that Medha: is not a separate dhevatha: but Maha:lakshmi: Herself in Her aspect united with Sarasvathi: — the kalya:na-guna of wisdom by which the Mother bestows discrimination, retention, and the power to grasp the meaning of sruthi.

These fourteen verses occupy a precise place in the life of every Vaidika household. They are recited at upanayana before the sacred thread is invested, at vidya:rambha when a child first begins formal study, before every adhyayana of the Veda, and by adult students of dharma sa:sthra each morning. The Pa:nchara:thra A:gamas prescribe their recitation as preparation for any contemplation of Bhagava:n Na:ra:yana, since the doctrinal grasp of His tattva is itself impossible without the Mother's grace as Medha:. In Sri:vaishnava theology this is the same teaching as the purushaka:ra: even the capacity to know the Lord is given by Her. The complete text and authoritative translations are available through the external sources below.

Sanskrit·Always shownIAST·Always shownతెలుగు · Telugu·Always shown

Verse 1

मेधादेवी जुषमाणा न आगाद् विश्वाची भद्रा सुमनस्यमाना। त्वया जुष्टा नुदमाना दुरुक्तान् बृहद् वदेम विदथे सुवीराः॥

తెలుగు · Telugu

విశ్వవ్యాపిని, భద్ర, సుమనస్క, అనుగ్రహశీలి అయిన మేధాదేవి మన వద్దకు వచ్చుగాక. నీచే అనుగ్రహింపబడి, దుర్వచనములను తొలగించుచు, సువీర పుత్రులతో కూడి మేము సభలో గొప్పగా మాటాడుదుము గాక.

English

May Me:dha:de:vi:, gracious and well-disposed, all-pervading and auspicious, come unto us. Cherished by Thee, dispelling all ill speech, may we — endowed with noble offspring — speak greatly in the assembly.

Meaning

The opening invocation of the Medha: Su:ktham petitions the Goddess of intellect to descend (a:ga:th — She comes) into the worshipper. In Sri:vaishnava theology Medha: is not a separate dhevatha: but Maha:lakshmi: in Her wisdom-aspect united with Sarasvathi:. The fruit asked is not raw knowledge but the capacity to speak greatly (brihadh vadema) in the assembly of the learned — a fruit available only to one already cherished (jushta:) by Her.

Verse 2

त्वया जुष्ट ऋषिर्भवति देवि त्वया ब्रह्मागतश्रीरुत त्वया। त्वया जुष्टश्चित्रं विन्दते वसु सा नो जुषस्व द्रविणो न मेधे॥

తెలుగు · Telugu

ఓ దేవీ, నీచే అనుగ్రహింపబడిన వ్యక్తి ఋషి అగును; నీచే బ్రాహ్మణుడు శ్రీసంపన్నుడు అగును; నీచే అనుగ్రహింపబడిన వ్యక్తి విచిత్రమైన ధనమును పొందును. ఓ మేధే, ద్రవ్యము వంటి అర్పణగా మాపై ప్రసన్నురాలవగుము.

English

Cherished by Thee, O Goddess, one becomes a Rishi; cherished by Thee, a Bra:hmana endowed with Sri:; cherished by Thee, one finds wondrous wealth. O Medha:, take delight in us, like an offering of treasure.

Meaning

Three transformations are named — the ordinary man becomes a Rishi, a Bra:hmana becomes sri:ma:n, the seeker finds wondrous wealth — and all three depend on a single condition: thvaya: jushtah, being cherished by Her. The Samprada:ya reads this as the inner economy of grace: spiritual attainment, scholarly distinction, and even material cithram vasu all flow from the same Mother in Her wisdom-form.

Verse 3

मेधां म इन्द्रो ददातु मेधां देवी सरस्वती। मेधां मे अश्विनावुभावाधत्तां पुष्करस्रजा॥

తెలుగు · Telugu

ఇంద్రుడు నాకు మేధను ప్రసాదించుగాక; సరస్వతీ దేవి నాకు మేధను ప్రసాదించుగాక; పద్మమాలాధారులైన ఇరువురు అశ్వినులు నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక.

English

May Indra grant me intellect; may the Goddess Sarasvathi: grant me intellect; may both the Asvins, garlanded with lotuses, bestow upon me intellect.

Meaning

Four sources of medha: are named, all of whom in the Samprada:ya understanding are subordinate dispensers of Maha:lakshmi:'s grace: Indra (royal authority), Sarasvathi: (the speech-aspect of the Mother), and the twin Asvins (the celestial physicians). The repetition of me:dha:m three times is mantric — the worshipper is not satisfied with a single petition but presses the request through every channel by which intellect might be granted.

Verse 4

अप्सरासु च या मेधा गन्धर्वेषु च यन्मनः। दैवीं मेधा सरस्वती सा मां मेधा सुरभिर्जुषताम् स्वाहा॥

తెలుగు · Telugu

అప్సరసలలో ఏ మేధ ఉన్నదో, గంధర్వులలో ఏ మనస్సు ఉన్నదో — ఆ దివ్యమైన మేధ, సరస్వతి, సురభియైన మేధ — నాపై ప్రసన్నురాలవగుము. స్వాహా.

English

The intellect that is in the Apsarases and the mind that is in the Gandharvas — that divine intellect, Sarasvathi:, the fragrant Medha: — may She take delight in me. Sva:ha:.

Meaning

The verse identifies Medha: with the cognitive principle wherever it manifests — even in celestial beings of pleasure (apsaras) and song (gandharvas). The epithet surabhi (fragrant) connects Her to the gandha-dva:ra: of Sri: Su:ktham: Her presence in the intellect, like Her presence in the household, is recognized first by its fragrance. The closing sva:ha: marks the verse as a complete oblation.

Verse 5

आ मां मेधा सुरभिर्विश्वरूपा हिरण्यवर्णा जगती जगम्या। ऊर्जस्वती पयसा पिन्वमाना सा मां मेधा सुप्रतीका जुषन्ताम्॥

తెలుగు · Telugu

మేధ నా వద్దకు వచ్చుగాక — సురభియై, విశ్వరూపయై, స్వర్ణవర్ణయై, జగతియై, అందరికి గమ్యయై, ఊర్జస్వతియై, పయస్సుచే పుష్టమై; ఆ సుప్రతీకయైన మేధ నాపై ప్రసన్నురాలవగుము.

English

May Medha: come to me — fragrant, of universal form, of golden hue, the Earth itself, accessible to all, full of vigor, swelling with milk-like nourishment; may that fair-shaped Medha: take delight in me.

Meaning

The verse paints a complete iconography of Medha: fragrant, golden-hued (echoing hiranyavarna: of Sri: Su:ktham verse 1), identified with the Earth (jagathi: — anticipating the Bhu: Su:ktham), nourishing as milk. The Samprada:ya reads the epithet jagamya: — accessible to all — as Medha:'s saulabhya: She is not the reward of caste or birth but available to anyone who invokes Her with proper preparation.

Verse 6

मयि मेधां मयि प्रजां मय्यग्निस्तेजो दधातु। मयि मेधां मयि प्रजां मयीन्द्र इन्द्रियं दधातु। मयि मेधां मयि प्रजां मयि सूर्यो भ्राजो दधातु॥

తెలుగు · Telugu

నాలో మేధను, నాలో ప్రజను, నాలో అగ్ని తేజస్సును స్థాపించుగాక. నాలో మేధను, నాలో ప్రజను, నాలో ఇంద్రుడు ఇంద్రియ-శక్తిని స్థాపించుగాక. నాలో మేధను, నాలో ప్రజను, నాలో సూర్యుడు భ్రాజస్సును స్థాపించుగాక.

English

In me Medha:, in me offspring, in me may Agni place splendor. In me Medha:, in me offspring, in me may Indra place sense-power. In me Medha:, in me offspring, in me may Su:rya place radiance.

Meaning

A triple structural petition — three devas (Agni, Indra, Su:rya) are asked to deposit three distinct attributes (tejas, indriya, bhra:ja) — with Medha: and praja: repeated as the constant ground. The Samprada:ya reads this litany as the Veda's recognition that intellect and lineage together constitute the foundation upon which every other capacity is built. The Vedic student is to internalize this triplet at every adhyayana.

Verse 7

विश्वानि देव सवितर्दुरितानि परासुव। यद् भद्रं तन्न आसुव॥

తెలుగు · Telugu

ఓ సవితృ దేవా! మా సర్వ దురితములను దూరము చేయుము; ఏది భద్రమో దానిని మాకు ప్రసాదించుము.

English

O Savithri, Divine One, drive far all our misfortunes; whatever is auspicious — bring that to us.

Meaning

A classical Vedic petition addressed to Savithri — the impelling solar Deva. The verse forms a hinge in the su:ktha: from the request for intellect to the broader request for the removal of all impediments to intellect (durita) and the granting of all that is conducive to it (bhadra). The mantra is recited daily in sandhya: throughout the Veda tradition.

Verse 8

मेधां मे वरुणो ददातु मेधां मे अग्निः प्रजापतिः। मेधां इन्द्रश्च वायुश्च मेधां धाता ददातु मे स्वाहा॥

తెలుగు · Telugu

వరుణుడు నాకు మేధను ప్రసాదించుగాక; అగ్ని, ప్రజాపతి నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక; ఇంద్రుడు, వాయువు, ధాత నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక. స్వాహా.

English

May Varuna grant me intellect; may Agni and Praja:pathi grant me intellect; may Indra and Va:yu, may Dha:tha: grant me intellect. Sva:ha:.

Meaning

A second invocation of multiple devas, distinct from verse 3 by its list: Varuna (the cosmic order), Agni and Praja:pathi (sacrifice and progeny), Indra and Va:yu (king and breath), Dha:tha: (the supporter). In Sri:vaishnava commentary all six are read as antar-ya:min manifestations of Sri:man Na:ra:yana, and the Mother's grace as Medha: is what makes their distinct functions operate harmoniously in the worshipper.

Verse 9

मेधां मे विश्वे देवा वसवो ददतां पुनः। मेधां सरस्वती लक्ष्मीर्मेधां पुष्टिर्ददातु मे स्वाहा॥

తెలుగు · Telugu

విశ్వేదేవులు, వసువులు మరల నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక; సరస్వతి, లక్ష్మి, పుష్టి నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక. స్వాహా.

English

May the Visvedhevas and the Vasus again grant me intellect; may Sarasvathi:, Lakshmi:, and Pushti grant me intellect. Sva:ha:.

Meaning

The triadic invocation reaches its doctrinal heart: Sarasvathi:, Lakshmi:, and Pushti are named together as the dispensers of Medha:. The Samprada:ya reads these three not as separate goddesses but as three names of the one Maha:lakshmi: — Sarasvathi: as Her speech-wisdom aspect, Lakshmi: as Her splendor-wealth aspect, Pushti as Her nourishment aspect. The same Mother, taking three names according to the function She performs in the soul.

Verse 10

अप्क्रामन्ती वनस्पत्यथो वनं पुष्करिणीं श्रियमनुप्रवेशय। हिरण्यवर्णां पुष्टिं सुवर्णस्रजां ज्योतिर्मयीं चन्द्रामाहिरण्मयीं लक्ष्मीं मां जुषस्व॥

తెలుగు · Telugu

వృక్షము నుండి, తరువాత వనము నుండి బయలుదేరి, పుష్కరిణియొక్క శ్రీని (నాలో) ప్రవేశింపజేయుము. ఓ లక్ష్మీ — స్వర్ణవర్ణ, పుష్టి-స్వరూప, స్వర్ణ-మాలాధారిణి, జ్యోతిర్మయి, చంద్రవర్ణ, స్వర్ణమయీ — నాపై ప్రసన్నురాలవగుము.

English

Departing from the tree, then from the forest, cause Sri: of the lotus-pool to enter (within me). O Lakshmi: — of golden hue, the very substance of nourishment, garlanded in gold, full of light, lunar in radiance, made of gold — take delight in me.

Meaning

The verse weaves the Medha: Su:ktham directly into the imagery of the Sri: Su:ktham — the same hiranyavarna:, suvarnasraja:, candra, hiranmayi: Lakshmi:. The doctrinal point is that Medha: and Sri: are not two: the wisdom that enters the worshipper is the same Goddess who entered as wealth. The verse pictures Her movement from external nature (tree, forest, pool) into the inner field of the heart.

Verse 11

गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम्। ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम्॥

తెలుగు · Telugu

సుగంధముచేత తెలియబడు, ఎవ్వరిచేత జయింపరాని, నిత్యపుష్టురాలైన, పశుసమృద్ధితో కూడిన, సర్వభూతముల ఈశ్వరియైన ఆ శ్రీని ఇచట నేను ఆహ్వానించుచున్నాను.

English

Recognized by Her fragrance, unconquerable, ever-nourishing, surrounded by abundance, the sovereign Mother of all beings — that Sri: I invoke here.

Meaning

The verse imports Sri: Su:ktham verse 9 word-for-word into the Medha: Su:ktham — gandha-dva:ra:, dura:dharsha:, i:svari: sarva-bhu:tha:na:m. This direct citation establishes that the same Lakshmi: invoked there for prosperity is invoked here for intellect; the corpora are mutually identifying. The classical Vedic editor signals to the student that he is reciting not two distinct su:kthas to two distinct de:vatha:s but two faces of the one Mother.

Verse 12

श्रद्धायाः सत्यमाप्नोति श्रद्धा सत्ये प्रजापतौ। श्रद्धा वै यज्ञस्य पुष्टिः श्रद्धां मेधां जुषस्व नः॥

తెలుగు · Telugu

శ్రద్ధ నుండి సత్యము పొందబడును; శ్రద్ధ సత్యమునందు, ప్రజాపతియందు ఉండును. శ్రద్ధయే యజ్ఞమునకు పుష్టి. ఓ మేధే, మా శ్రద్ధను స్వీకరించుము.

English

From sradhdha: one obtains truth; sradhdha: rests in truth, in Praja:pathi. Sradhdha: is verily the nourishment of yajna. O Medha:, accept our sradhdha:.

Meaning

The verse names sradhdha: (faith) as the inner condition for Medha: — intellect uncoupled from faith is barren in the Vedic understanding. The triple equation runs: sradhdha: → satya, satya → Praja:pathi (the Lord), sradhdha: → pushti of yajna. Bhagavad Ra:ma:nuja in His Ve:da:rtha Sangraha repeatedly insists that even the highest knowledge of the Veda is sterile without antecedent sradhdha: in the A:cha:rya; this verse is one of his Vedic warrants.

Verse 13

ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद् वि सीमतः सुरुचो वेन आवः। स बुध्न्या उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिमसतश्च विवः॥

తెలుగు · Telugu

మొదట సమ్ముఖము నుండి ఆవిర్భవించిన బ్రహ్మను, సీమకు అతీతముగా శోభించుచున్నవానిని, ఆ కవి (వేన) ఆవరించెను. అతడు అధోలోకపు ఆధారము, అతనివే పరమ స్థానములు; సత్తు మరియు అసత్తు యొక్క యోనిని అతడు ప్రకటించెను.

English

Brahman, first-born from the front, the Seer revealed (Him) shining forth from beyond the boundary. He is the abyssal Foundation, His are the supreme positions; He has unveiled the womb of being and of non-being.

Meaning

A sruthi of profound ontological scope, often called the Brahma-jajna:na mantra. It declares the priority of Brahman to both sat and asat — both being and non-being have their womb (yoni) in Him. The Samprada:ya reads this Brahman as Sri:man Na:ra:yana, eternally inseparable from Sri:. In the context of the Medha: Su:ktham the verse functions as the supreme object of the intellect that the su:ktha has been petitioning for: Medha: is wanted so that this very Brahman may be known.

Verse 14

मेधां मे वरुणो ददातु मेधां मे अग्निः प्रजापतिः। मेधां मे सर्व देवाः मेधां धाता ददातु मे स्वाहा॥

తెలుగు · Telugu

వరుణుడు నాకు మేధను ప్రసాదించుగాక; అగ్ని, ప్రజాపతి నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక; సర్వదేవులు నాకు మేధను ప్రసాదించుదురుగాక; ధాత నాకు మేధను ప్రసాదించుగాక. స్వాహా.

English

May Varuna grant me intellect; may Agni and Praja:pathi grant me intellect; may all the Devas grant me intellect; may Dha:tha: grant me intellect. Sva:ha:.

Meaning

The concluding mantra of the su:ktha restates the petition with an expanded litany — all the Devas are now invoked. The ring closure mirrors the opening: as the su:ktha began by asking Me:dha:de:vi: to come, it closes by asking every divine power to deposit Her gift within the worshipper. The sva:ha: signs the entire recitation as a complete oblation poured into the inner Agni who is the antar-ya:min of Sri:man Na:ra:yana Himself.

← All Stotras

Next in Vedic Mantras →

Bhu: Su:ktham